Open brief aan de volksvertegenwoordigers over TTIP

Dames en Heren de Leden van het Federaal Parlement,

De 19de mei, tijdens de hoorzittingen met de Leden van de Commissie van Buitenlandse Betrekkingen van het Federaal Parlement , heeft meneer Pierre Defraigne (tekst hoorzitting) onderlijnt dat Europa vandaag geconfronteerd wordt met een nog nooit gezien gemis aan democratie. Het enige objectief van Europa lijkt de controle over de euro crisis in de verschillende deelstaten te zijn, terwijl er andere problematieken zijn, die op z’n minst even belangrijk zijn voor de toekomst van de burgers.

Dit is de geest van de Europese unie niet waardig !

Wat er door de Commissie van Internationale Handel van het Europees Parlement op 28 mei gestemd werd rond de TTIP, toont terug aan in hoeverre er een gemis is aan strategische visie en hoe weinig er wordt rekening gehouden met de publieke opinie.

Dit wil zeggen dat er geen rekening wordt gehouden met het feit er een debat aan de gang is op europees niveau, die voor het eerst de ‘leek/burger’ er in betrekt, naast het maatschappelijk middenveld. Deze grote burgerbeweging wordt vertegenwoordigd door twee millioen ondertekenaars van de petitie ‘STOP TTIP’ (teken hier on-line), waarvan 32 000 in België, die het stopzetten van de onderhandelingen vraagt om een ander mandaat van de Europese Commissie op te starten. Belangrijk is ook dat een groot aantal burgers de stopzetting van de TTIP onderhandelingen wenst, zolang Europa geen sociaal en democratisch beleid heeft.

Dit debat zou de gelegenheid kunnen zijn om plaats te maken voor nieuwe bewegingen, om de deelname van de burger in de democratie te stimuleren en ook om het vertrouwen van de burger in hun politieke leiders te herstellen.

Het Europees Parlement heeft totaal geen rekening gehouden met deze vraag van de Europese burger. De Commissie van Internationale Handel van het Europees Parlement heeft de 28ste mei amendementen gestemd van de ‘verslaggeving van de Europese Commissie over de TTIP’, die een regressie zijn in vergelijking met de tekst die diezelfde leden van de Parlementaire Commissie, eerder hadden opgesteld. Deze resolutie zal besproken worden in de plenaire zitting van de 10de juni.
Ondanks een bepaalde vooruitgang, heeft de huidige werking van het Europees Parlement niet toegelaten aan de Leden om duidelijk limieten te stellen aan de Commissie. De Europese politieke partijen worden gekenmerkt door hun gebrek aan duidelijke eigen positionnering. Volgens de analyse van Pierre Defraigne, verbergen de PPE en de S&D zich achter een consensuele positie, door het feit de ze niet op kunnen tegen de overweldigende coalitie van de Duitse SPD-CDU.
Dit gemis aan vastberadenheid van het Europees Parlement zou de Commissie er toe kunnen brengen de meest controversiële aspecten van het akkoord te bewaren.

De limieten die gesteld zijn aan de TTIP zijn aanmoedigend, maar zeker ook ontoereikend :

• Het voorstel om een uitgebreide lijst op te maken van de gevoelige producten, die geschrapt zouden moeten worden uit de handelsliberalisering (klik hier voor Amendement 1)
• De garantie van het respect voor de Europese normen die verschillend zijn van de Amerikaanse normen en het ‘voorzichtigheidsprincipe’ (klik hier voor Amendement 2)
• De uitsluiting van het verdrag over de economische openbare diensten van algemeen belang en de openbare diensten van algemeen belang (klik hier voor Amendement 3)
• Het bindende effect van de hoofdstukken over duurzame ontwikkeling (klik hier voor Amendement 4)
• De bekrachtiging en de toepassing van de acht basisconventies van de IAO (klik hier voor Amendement 5)

Wij zijn biezonder ongerust over de antidemocratische aspecten van dit akkoord die niet duidelijk verworpen zijn door de Europese Leden. De geprivatiseerde rechtbank ISDS is onder andere één van deze punten, die door de Président van de Commissie op het laatste moment niet werd verworpen in het rapport. Een sleutelzin had het principe van de ISDS duidelijk kunnen verwerpen (waarom ISDS niet nodig is)

Dit juridisch mechanisme laat toe aan de privé investeerder de democratische keuze van een staat die via de wetgeving in het voordeel van zijn burgers werd gestemd, te betwisten voor een arbitrale rechtbank. Deze clausule, één van de meest belangrijke kritieken tegenover de TTIP, werd nochtans duidelijk verworpen door de overgrote meerderheid van de leden van het maatschappelijk middenveld, aan wie de opinie werd gevraagd in het kader van een openbare raadpleging (zie rapport on-line) die georganiseerd werd door de Europese Commissie. consultation publique organisée par la Commission européenne.

De meerderheid van de grote bedrijven en de professionele organisaties (die vooral bestaan uit lobbies) stellen zich echter positief op tegenover de bescherming van de investeerders en de ISDS in het kader van de TTIP. De kleine bedrijven hebben veel meer reserves.
De stemming van de Commissie INTA, heeft aangetoond dat de Leden verkiezen om de opinie van de grote bedrijven en de professionele organisaties te ondersteunen, eerder dan de mening van de burger, van het maatschappelijk middenveld en de KMO’s.

Bovendien heeft de INTA Commissie evenmin rekening gehouden met de verwerping van de clausule ISDS door zes commissies van het Europees Parlement. (zie de suggesties van de commissies ENVI ; AGRI ; JURI ; LIBE ; AFCO ; PETI).

De INTA Commissie stelt daarintegen voor om het voorstel van de ISDS hervorming voorgesteld door Mevrouw Malmstrôm te ondersteunen (tekst van haar voorstel)  die de uitvoering van een permanente internationale rechtbank beoogt en terzelfdertijd heel vaag blijft over de condities van zijn uitvoering.

Dit hervormingsvoorstel heeft de tegenkanting van meerdere commissies van het Europees Parlement gekregen, die niet begrijpen waarom de onderhandelaars blijkbaar geen vertrouwen stellen in de Europese en nationale juridische systemen.

Zo ook heeft het principe van geregelmenteerde samenwerking, die private experts voor het eerst zal toelaten om de wetsprocedure ex ante te controleren, om de harmonisatie van de reglementering te kunnen bewerkstelligen, niet de verwachte massieve tegenkanting van de Europese Leden gekregen. Hun voorstel betreft enkel een begeleiding van het proces, om de garantie te beogen van de Europese normen.

Het Europees Parlement heeft eveneens zijn besluitloosheid getoond wat betreft de negatieve lijsten. De oorspronkelijke tekst voorzag inderdaad een verwerping van de positieve lijsten.  De uiteenlopende belangen van de verschillende acteurs en de strategie van de politieke partijen heeft uiteindelijk geleid tot een keuze van een compromissen amendement die hybride lijsten voorstelt. De Staten zullen nog altijd de keuze hebben om de controle van de geliberaliseerde diensten terug in handen te nemen, met uitzondering van een aantal die in een negatieve lijst staan. Dit amendement is ontoereikend voor de vier commissies die goedgezind staan tegenover de positieve lijsten.  Als het objectief van het Europees Parlement het bepalen van de rode draad is, dan stelt dit amendement een probleem, vermits het niet toelaat de toepassing ervan te controleren. Het voorziet namelijk geen beperkingen, geen criteria, geen inhoud.

Hoewel het Europees Parlement opgeeft dat :

• de werkbepalingen onderworpen zullen worden aan een effectieve controle die het maatschappelijk middenveld en de sociale partners zal betrekken (sociaal amendement)
• de belanghebbenden, waaronder het sociaal middenveld ex ante het socio-economische impact zullen kunnen bestuderen (amendement voor de civiele samenleving / burgermaatschappij)
• de sociale verantwoordelijkheid van de bedrijven en een gestructureerde dialoog met het sociaal middenveld geïntegreerd zullen moeten worden in het hoofdstuk over de duurzame ontwikkeling (Amendement sociale partners)

lijkt het niet gunstig te zijn tegenover een uitvoering van een waarachtig burgeroverleg over het onderwerp en heeft het niet de durf om het stopzetten van de onderhandelingen voor te stellen ? Nochtans zijn de gevolgen van de TTIP op onze gemeenschap en op ons dagelijks leven, té belangrijk om de tijd niet te nemen er over na te denken en een openbaar debat te organiseren op Europees vlak.
Wij beweren niet dat er geen noodzaak is om de economie te stimuleren, die in veel opzichten een positieve weerslag kan hebben. Wij denken wel dat een voorrang aan vrijhandel, noodzakelijkerwijze zal leiden naar een invraagstelling van de fondamentele principes van ons continent.

Dit verdrag leidt naar een omkering van de hierarchie zowel op het gebied van de acteurs (de onderhandelaars hebben de legitimiteit niet van de wetgevers) als op het gebied van de democratische waarden en principes die niet verhandeld mogen worden door een commercieel objectief.

Het Europees Parlement heeft de vorderingen van twee millioen ondertekenaars niet willen aanhoren, die een nieuw en meer open Europese democratie vragen die transparant en participatief is. Pierre Defraigne zegt, dat ten gevolge van dit zwak luistergedrag vanwege de Europese Instituties, de nationale parlementen het heft in handen moeten nemen om zich te ‘moeien’ in het Europese ‘spel’ en dat zij Europa zullen moeten redden. Zij zijn de enige die een echte politieke visie hebben.

De nationale parlementen, die de directe vertegenwoordigingsorganen zijn van de burgers, spelen een essentiële rol in de begeleiding van dit democratisch debat. Dit debat die handelt over de waarden en de objectieven van de Europese Unie, en die een echte beweging op gang kan brengen.

Daarom moedigen wij het federaal parlement aan om een stopzetting van de onderhandelingen voor te stellen, zodat de ontwikkeling van duidelijk democratische limieten kan worden opgebouwd, samen met een open, diepgaand en feitelijk debat, zoals de Europese Raad in haar verbintenis van maart 2015 besloten heeft (Amendement openbaar debat).